Emeklilik reformuna ilişkin tartışma toplum ve ülke için kaçırılmış bir fırsata dönüşüyor
AKEL Milletvekili ve Meclis Çalışma Komisyonu Başkanı Yorgos Kukumas’ın yazılı açıklaması
Ülkemizde her 3 emekliden 1’i yoksulluk tehlikesi altındayken, bu oran Avrupa ortalamasının iki katıyken ve emekli aylığı yetmediği için çalışan emeklilerin oranında Kıbrıs Avrupa genelinde ilk sırada yer alırken, emeklilik reformuna ilişkin tartışma kaçırılmış bir fırsata dönüşüyor.
- Hükümetin önerisi emeklilerin yoksulluğu gibi temel sorunu çözmüyor. Çünkü yoksulluk sınırını, İstatistik Kurumu’nun de belirlediği gibi gerçekte olduğu yerde, yani 1103 avro olarak belirlemek yerine, hükümet bunu 200 avro daha aşağıya koyuyor. Dolayısıyla binlerce emekli yoksulluk içinde kalmaya devam edecek.
- %12’lik ceza ne adil ne de mantıklı biçimde çözülürken; 2018’den önce dul kalan erkekler için dulluk aylığı sorunu da çözülmüyor. Binlerce emekliyi etkileyen bu iki büyük çarpıklık ve haksızlık giderilmezse ne tür bir reform yapılmış olacak?
- Hükümetin önerisi, gelecek kuşaklar için olumsuz düzenlemeler getiriyor. Gereken sigortalılık süresini 33 yıldan 38 yıla çıkarıyor; 63 yaşında emeklilik hakkının doğması için ise eğitim ve çocuk bakımı dönemleri hesaba katılmayacak; bu durum dul ve malullük aylıklarını da etkiliyor. Yani önerinin felsefesi, 63 yaşında emekli olma olanağını fiilen ortadan kaldırıyor. Başka bir deyişle, bugün verilecek her artış gelecek kuşakların sırtına yüklenecek; hükümet emeklilik tartışmasını başlatırken bunu özellikle dile getirmemişti. AKEL, sigorta primlerinin artırılmasının da, emeklilik yaşı sınırlarının yükseltilmesinin de gelecekteki emeklilerin haklarının daraltımasının da tartışma dışı olduğunu herkese duyuruyor.
- Emeklilik reformunun ana unsuru ülkenin tüm çalışanlarını kapsayacak biçimde İhtiyat Sandığı’nın genişletilmesi olmalıdır ki böylece çalışanların emekli olduklarında gelirleri güçlensin. Neden Hollanda, İsveç, Finlandiya, Danimarka gibi Avrupa ülkelerinin İhtiyat Sandığı ya da çalışanlara önemli yararlar sağlayan eşdeğer tamamlayıcı planlar sayesinde neredeyse herkesi kapsamayı başardığı bir yolda Kıbrıs da ilerlemesin? Ancak burada da hükümetin felsefesi, işverenlere teşvik vermek ve gelecekte karşılık vereceklerine dair umut satın almaktır.
Kısacası hükümet temel konularda sorunlu bir öneriyle geliyor; usul bakımından ise Meclis’e ne bir yasa tasarısı sunmuş ne de bunu ne zaman sunacağını biliyor, ama Meclis’in gözlerini kapayıp tasarıyı on gün içinde oylamasını talep ediyor.