GSI ile ilgili olarak Maliye Bakanı’na AKEL’in soruları
Fransız Meridiam Şirketinin projeyi uygulama kuruluşuna katılımına ilişkin anlaşmanın ardından, GSI (Büyük Deniz Bağlantısı) projesinin sürdürülebilirliğiyle ilgili olarak AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanu gönderdiği mektupta Maliye Bakanı’na bir dizi soru yöneltti.
Bu projenin yürütüldüğü koşulların kamu maliyesinin sürdürülebilirliğini sağlayıp sağlamayacağı, yeni bağımlılıklara yol açıp açmayacağı ve daha ucuz elektrik üretimini sağlayıp sağlamayacağı konularında AKEL Bakan’ı yanıt vermeye çağırdı.
AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanu’nun Maliye Bakanı’na gönderdiği mektup:
2 Eylül 2026, Lefkoşa
Maliye Bakanı
Sayın Makis Keravnos
Büyük Deniz Bağlantısı projesinin Bağımsız Güç Aktarma Operatörü’ne (IPTO) Fransız Meridiam şirketinin katılımına ilişkin anlaşma Kıbrıs-Yunanistan elektrik bağlantısı konusunu yeniden gündeme getirdi.
Maliye Bakanı olarak kamuoyuna yaptığınız açıklamalarda (27.8.2025 tarihinde RİK radyosunda yayınlanan açıklamalar, 1.9.2025 tarihinde “Kathimerini” gazetesinde yayınlanan röportaj) iki bağımsız araştırmanın mevcut koşullarda bu projenin sürdürülebilir olmadığı sonucuna vardığını belirtmiştiniz. Bana göre doğru bir şekilde belirttiğiniz gibi, herhangi bir ödeme yapılmadan önce kritik parametrelerin güvence altına alınması ve projenin tüketiciler açısından elektrik fiyatlarını düşüreceğinin kanıtlanması gerekiyordu.
Projenin tümüne yeni bir yatırımcının dahil olması elbette önemli bir gelişmedir; ancak bunun tek başına projenin genel maliyeti ve sürdürülebilirliği, finansmanı, Kıbrıs ve tüketiciler üzerinde oluşturacağı mali yük hakkındaki kritik soruları yanıtlamadığına inanıyoruz.
Projeye yeni bir yatırımcının katılmasıyla ilgili son gelişmeler ışığında, lütfen aşağıdaki konularda beni bilgilendiriniz:
- IPTO ve Meridiam Şirketi arasındaki anlaşmanın tüm içeriği ve şartlarından Kıbrıs Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı haberdar mıdır?
- Proje varlıklarının mülkiyeti kime ait olacak ve projenin yapım ve işletmesi sırasında kontrolü kim elinde olacak? Dolayısıyla, yeni veriler ışığında GSI (Büyük Deniz Bağlantısı) hissesine Kıbrıs’ın iştiraki inceleniyor mu?
- IPTO ve Meridiam Şirketi arasındaki anlaşma Kıbrıs Cumhuriyeti’nin proje için daha önce üstlendiği mali veya diğer taahhütlerde herhangi bir değişikliğe yol açıyor mu?
- Projenin artık uygulanabilir olduğunu belgeleyen yeni veya güncellenmiş araştırmalar yapıldı mı?
- Bağlantının gerçekleştirilmesiyle birlikte Kıbrıs’ta elektrik fiyatlarının düşeceğini gösteren bir çalışma var mı? Eğer varsa ne kadar bir azalma öngörülüyor? Ne zaman ve hangi koşullar altında gerçekleşmesi bekleniyor?
- Olası gecikmeler ve beklemede olan konular dikkate alındığında, bugün öngörülen nihai maliyet bedeli ve tamamlanma tarihi nedir?
- Finansal açık nasıl kapatılacak ve maliyetin ne kadarını Kıbrıs Cumhuriyeti karşılayacak?
- Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ödemeyi taahhüt ettiği 125 avro milyon ödenecek mi, ödenecekse hangi şartlarla ödenecek?
Yanıtlarınızı en kısa sürede almayı rica ediyorum. Bu proje stratejik öneme sahip olduğundan, ülkeyi ve vatandaşlarını önemli ölçüde etkileyen büyük kararları onaylamak zorunda kalacak siyasi güçleri hükümetin sorumlu ve somut bir şekilde bilgilendirmesi gerektiğine inanıyorum.
Sayın Bakan,
Bu vesileyle, Kıbrıs’ın enerji izolasyonunun ortadan kaldırılması için elektrik bağlantısının stratejik önemini AKEL’in kabul ettiğini bir kez daha vurgulamak isterim. Ancak yeni bağımlılıklar yaratmadan, enerji güvenliğini, kamu maliyesinin sürdürülebilirliğini ve elektriğin mümkün olan en ucuz şekilde tedarik edilmesini sağlayacak şekilde bu projenin hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Saygılarımla,
Stefanos Stefanu
AKEL Genel Sekreteri
Dağıtım: Enerji, Ticaret ve Sanayi Bakanı Sayın Mihalis Damianos
