Savaşın ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine karşı koyulması konusuna ilişkin AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanu’nun basın toplantısı
AKEL Genel Sekreteri Stefanos Stefanu savaşın ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine karşı koyulması konusunda gerçekleştirdiği basın toplantısında “Şu ana kadar hiç kimse Orta Doğu’daki savaşın ne zaman ve hangi koşullarla sona ereceğini bilmiyor. Ancak kesin olan şudur ki savaşın olumsuz etkileri şimdiden hissedilmektedir ve bunlar sadece savaşan tarafları değil, tüm dünyayı ilgilendirmektedir” dedi.
Küresel ekonominin büyüme oranları üzerindeki baskılarla küresel bir enflasyon şokunun açıkça tehdidi altında olduğuna işaret eden Stefanu uluslararası enerji fiyatlarında şimdiden büyük artışlar kaydedilmekte olduğunu belirtti. Benzin ve dizel fiyatlarında Kıbrıs’ta da artışlar görülürken, Kıbrıs Elektrik Kurumu’nun yaz sonuna kadar elektrik fiyatlarında artışın da %15’e ulaşabileceği öngörüsünde bulunduğunu dile getirdi.
Bu durumun zaten hayat pahalılığı altında ezilen hane halkının gelirini ve yaşam koşullarını olumsuz etkileyeceğinin altını çizen Stefanu aynı zamanda işletmeler için üretim maliyetlerinin de artacağına işaret etti.
Turizm sektöründe, Kıbrıs turizmi için temel sayılacak pazarlardan gelen iptallerle olumsuz etkilerin şimdiden hissedildiğini kaydeden AKEL Genel Sekreteri rezervasyon oranlarının geçen yıla göre çok daha düşük olduğunu ve bu durum devam ederse, ülkenin ekonomik büyüme sürecinde ciddi gerileme koşulları oluşacağını ifade etti.
Bu verilerin ışığında, ekonominin korunması ve savaşın olumsuz etkilerine karşı toplumun desteklenmesi amacıyla hükümetin hazırlaması gereken kapsamlı bir plan çerçevesinde somut önlemler almasının kesinlikle gerekli olduğunu vurgulayan Stefanos Stefanu bu planın hem kısa vadede etkili olacak önlemleri hem de savaşın süresine ve gelişimine bağlı olarak devreye sokulabilecek orta ve uzun vadeli tedbirleri içermesi gerektiğini söyledi.
Stefanu bu doğrultuda AKEL’in sunduğu somut önerileri şu şekilde sıraladı:
- Ekonomi ve kamu maliyesi açısından, etkilenen sektörlerin desteklenmesi ve özellikle bu tür krizleri yönetmede en fazla zorluk yaşayan küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi gereklidir.
- Avrupa Merkez Bankası tarafından faiz oranlarında önemli artış yapılması durumunda, hükümet, ekonomik olarak kırılgan durumda olan borçluları korumaya yönelik bir plan hazırlamalıdır. Bu plan, pandemi döneminde uygulanan planlar örnek alınarak, diğerler kesimlerin yanı sıra, savaşın olumsuz ekonomik sonuçlarından etkilenecek emekçilerin ve işletmelerin borç taksitlerinin ertelenmelerini de içermelidir.
Stefanu ayrıca nüfusun ekonomik olarak kırılgan kesimlerinin desteklenmesi hedefiyle hükümete uygulanabilir şu acil önlemleri derhal hayata geçirme çağrısında bulundu:
- Bu dönemde uygulanmaları halinde halkı daha da fazla yük altına sokacak olan “yeşil” vergilerin geri çekilmesi.
- Elektrikteki KDV’nin kalıcı olarak %5’e düşürülmesi.
- Savaş nedeniyle elektrik fiyatları yüksek kaldığı sürece fiyat artışının kademeli olarak sübvanse edilmesi.
- Hak sahiplerinin Kıbrıs Elektrik Kurumu’nun özel tarifesine otomatik olarak dahil edilmesi.
- Akaryakıtta çifte vergilendirmenin kaldırılması nihai hedefiyle özel tüketim vergisinin düşürülmesi.
- Elektrik maliyetinin düşürülmesi için Kıbrıs Elektrik Kurumu tarafından yapısal önlemlerin hayata geçirilmesi.
- Piyasada şu iki yönde denetimlerin gerçekleştirilmesi:
- Tüketiciyi Koruma Dairesi’nin kullandığı formül temelinde, yakıt maliyetlerinin hesaplanma yönteminde şeffaflığın artırılması ve Kıbrıs Üniversitesi Ekonomik Araştırmalar Merkezi gibi bağımsız bir kurumun hesaplama yöntemleri ve veriler konusundaki uzmanlığından yararlanılması.
- Vurgunculuğa ve fahiş kâra karşı denetimlerin artırılması ve böyle durumların tespit edilmesi halinde yakıt fiyatlarına tavan fiyat uygulanması olasılığının incelenmesi.
- Ülkenin yurt dışında güvenli bir destinasyon olarak tanıtılması için kapsamlı bir planın hazırlanması ve hızla uygulanması.
- Sektörün bütünlüğünün ve işleyişinin sürdürülebilmesi için otellerin yeniden faaliyete geçmesini sağlamak amacıyla turizm çalışanlarının gelirlerini güvence altına alacak önlemlerin alınması.
- Otellerin açılmasını veya açık kalmasını sağlamaya yönelik özel planlarla iç turizmin desteklenmesi. Kıbrıslılara yönelik teşvik planları aracılığıyla turizm işletmelerini desteklemek için Paskalya tatili döneminin sunduğu fırsatın değerlendirilmesi.
- Kıbrıs’ın farklı destinasyonlarla bağlantısını desteklemeye yönelik önlemlerin alınması.
Savaşın olumsuz etkilerine karış koyabilmek için içinde bulunduğumuz bu aşamada AKEL’ in önerdiği başlıca önlemlerin bunlar olduğunu belirten Stefanos Stefanu “Bu önlemler topluma nefes aldırabilir ve ekonomiye ivme kazandırabilir. Savaşın süresine ve yol açtığı olumsuz sonuçlara bağlı olarak hükümetin zamanında karar alıp faaliyete geçmek için gerekli refleksleri göstermesi gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. Bu nedenle, senaryolara dayalı bir planlama yapılması da şarttır” diye konuştu.
“Destek önlemlerinin finansmanı devlet bütçesi aracılığıyla sağlanabilir. Enerjiyle ilgili konularda ise finansman, Avrupa Birliği’nin açıkladığı uygun fiyatlı enerji planı üzerinden sağlanabilir; nitekim AB, üye devletleri kamu gelirlerinin bir kısmını enerji maliyetlerini düşürmek için kullanmaya zaten çağırmıştır. Ayrıca, birçok Avrupa ülkesi enerji maliyetlerini azaltmaya yönelik kararlar almış durumdadır” diyen AKEL Genel Sekreteri bunlara ek olarak, enerji yoksulluğuyla mücadele amacıyla emisyon ihalelerinden, aşırı kârların vergilendirilmesinden veya bankalar ile yenilenebilir enerji kaynakları şirketlerine dayanışma katkı payı uygulanmasından elde edilecek gelirlerle ve ayrıca Avrupa Birliği’nin Kıbrıs ekonomisini desteklemeye yönelik finansmanıyla da bu önlemlerin hayata geçirilebileceğini sözlerine ekledi.
“Devam eden savaşın yarattığı sorunlar ve zorluklar yurttaşların korunmasını ve ekonomik istikrarın sağlanmasını esas alan zamanında, kararlı ve somut hedefli eylem gerektirmektedir” diye konuşan Stefanu sorumlu politikalarla ve mevcut araçların etkin kullanımıyla toplumun karşı karşıya olduğu zorluklara etkili bir şekilde karşı koyulabileceğini ve aynı zamanda ekonomisinin dayanıklılığının güçlendirilebileceğini söyledi.
Stefanos Stefanu AKEL’in her zaman olduğu gibi, önerileriyle katkıda bulunmaya hazır olduğunu vurguladı.
