Ομιλία Γενικού Γραμματέα ΑΚΕΛ, Στέφανου Στεφάνου, στην επετειακή Σύνοδο της Βουλής για καταδίκη των μαύρων επετείων
Ήταν πολύ πρωί, δεν θυμάμαι ακριβώς την ώρα, όταν άκουσα πάνω από το σπίτι μας στον Γερόλακκο, βόμβο αεροπλάνων. Βγήκαμε έξω και σηκώνοντας το βλέμμα στον ουρανό, είδαμε μεγάλο αριθμό μεταγωγικών αεροπλάνων του Αττίλα να πετούν αργά και χαμηλά πάνω από το χωριό μου, να κάνουν κύκλο πάνω από το γειτονικό τουρκοκυπριακό χωριό Κιόνελι και να ρίχνουν ανεμπόδιστα τους αλεξιπτωτιστές που μετέφεραν στην περιοχή. Ήταν 20 Ιουλίου και πλέον ήταν φανερό ότι η τουρκική εισβολή είχε αρχίσει.
Η τουρκική εισβολή, για την οποία άκουα, παιδί τότε, να μιλούν οι μεγάλοι στις πολιτικές τους συζητήσεις. Ήταν γνωστό -αποτελούσε τότε πεποίθηση- πως αν γινόταν πραξικόπημα για ανατροπή του Μακαρίου, θα ακολουθούσε η τουρκική εισβολή. Κι όμως η χούντα των Αθηνών μαζί με τη δολοφονική, ακροδεξιά οργάνωση ΕΟΚΑ Β’ που ίδρυσε ο Γρίβας το 1971, προχώρησαν στη διενέργεια του τουρκοφόρου πραξικοπήματος. Είναι για αυτό που δεν ισχύει ποσώς αυτό που λένε όσοι προσπαθούν να ξεπλύνουν την ΕΟΚΑ Β και τη χούντα αποκαλώντας το πραξικόπημα άφρον, εθνική προδοσία.
Ο Γρίβας, τον οποίο ο Γλαύκος Κληρίδης αποκάλεσε «δολοφόνο», στην κατάθεσή του ενώπιον της Επιτροπής της Κυπριακής Βουλής για τον Φάκελο της Κύπρου, στις 25 Απρίλιου 2007. Κι όμως ακόμα και σήμερα, πενήντα δύο χρόνια μετά την τουρκική εισβολή και πενήντα δύο χρόνια συνεχιζόμενης τουρκικής κατοχής που καθημερινά μας τη θυμίζει το μισοφέγγαρο της ντροπής στον Πενταδάκτυλο, υπάρχουν κόμματα και οργανώσεις που τιμούν τον δολοφόνο Γρίβα σαν ήρωα.
Το πραξικόπημα της χούντας και της ΕΟΚΑ Β’ όχι μόνο έγινε για να δώσει την αφορμή στην Τουρκία να εισβάλει, αλλά και για να τη διευκολύνει να αποβιβάσει τα στρατεύματά της και να προελάσει σκορπώντας τον θάνατο και την καταστροφή. Είναι γι’ αυτό που τις πρώτες κρίσιμες ώρες της εισβολής του Αττίλα οι πραξικοπηματίες δεν επέτρεψαν να υπάρξει ουσιαστική αντίσταση. Η εθνική προδοσία των πραξικοπηματιών ήταν μεγάλη! Το μέγεθός της αποδεικνύεται και από όσα είπε ο δικτάτορας Δημήτρης Ιωαννίδης στο Πολεμικό Συμβούλιο που αργοπορημένα συγκλήθηκε στην Αθήνα ανήμερα της τουρκικής εισβολής: “…Αφήστε τους να προχωρήσουν. Αφού πάρουν το λιμάνι, την Κερύνεια και ενώσουνε με τη Λευκωσία, τότε θα σταματήσουν, σε αυτό είμαστε σίγουροι”. Οι εισβολείς όμως, παρά τη σιγουριά του δικτάτορα Ιωαννίδη, δεν σταμάτησαν. Κατέλαβαν τη Λάπηθο και τον Καραβά και ακολούθως έφτασαν στον Απόστολο Αντρέα, στην Αμμόχωστο, στη Μόρφου. Δεν σταμάτησαν οι εισβολείς μέχρι να καταλάβουν το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή ήταν οι δύο πλευρές του ίδιου σχεδίου για διχοτόμηση της Κύπρου. Αυτή την οποία προσπαθεί η Τουρκία να επιβάλει με την παρέλευση του χρόνου. Αυτό το σχέδιο αποφασίστηκε στη Σύνοδο Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στη Λισσαβόνα το 1971 με τη συμμετοχή της χουντικής Ελλάδας και των στρατοκρατών της Άγκυρας, όπως τεκμηριώνουν έγγραφα της εποχής. Το ΝΑΤΟ, που διάφοροι κύκλοι και πολιτικοί εντός και εκτός Κύπρου, επιχειρούν σήμερα να το βάλουν εγγυητή της χώρας και του λαού μας στο πλαίσιο μιας λύσης στο Κυπριακό. «Τώρα το ΝΑΤΟ άλλαξε», ισχυρίζονται κάποιοι σε δηλώσεις τους. Όσοι όμως το υποστηρίζουν αυτό, ας κάνουν τον κόπο να ρίξουν έστω μια ματιά στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Εκεί αποδείχθηκε για πολλοστή φορά ο στρατηγικός ρόλος που επιμερίζουν οι ΝΑΤΟϊκοί στην Τουρκία. Της ικανοποίησαν όλες τις απαιτήσεις. Θα συναινέσουμε και πάλι η Τουρκία να διαδραματίζει ρόλο εγγυητή της Κύπρου μέσω του ΝΑΤΟ αυτή τη φορά; Την ώρα μάλιστα που πάγια θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς είναι ο τερματισμός του συστήματος εγγυήσεων; Εμείς στο ΑΚΕΛ ξανά θα είμαστε απέναντι, όπως απέναντι βρεθήκαμε στην τρομοκρατία της ΕΟΚΑ Β’, στο προδοτικό πραξικόπημα, στην τουρκική εισβολή με τους ΑΚΕΛιστές μαζί με άλλους απλούς ανθρώπους να βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των αγώνων.
Με αφορμή τη σημερινή εκδήλωση της Βουλής για καταδίκη των μαύρων επετείων, από μέρους του ΑΚΕΛ αποτίνω φόρο τιμής στους νεκρούς ήρωες που προσπάθησαν να ανακόψουν τον Αττίλα, σχεδόν άοπλοι και προδομένοι. Τιμούμε τους αγνοούμενους και τους εγκλωβισμένους μας, η παρουσία των οποίων θυμίζει προς όλους σε ποιους ανήκουν τα κατεχόμενα μέρη μας. Τιμούμε τους αιχμαλώτους, τους τραυματίες και τους ανάπηρους του πολέμου, καθώς και όλους τους πολεμιστές που είτε έσπευσαν να καταταχθούν ως έφεδροι είτε υπηρετούσαν τη θητεία τους και υπεράσπισαν την ελευθερία και την εδαφική ακεραιότητα της πατρίδας μας. Τιμούμε τους πρόσφυγες κι όσους υπέφεραν από τη βαρβαρότητα του πολέμου και -κυρίως- τις βιασθείσες γυναίκες που φέρουν έντονα ακόμα τα ψυχικά τραύματα της κακοποίησης. Τιμούμε, επίσης, τους ήρωες μαχητές της Δημοκρατικής Αντίστασης, οι οποίοι όρθωσαν το ανάστημα απέναντι στην τρομοκρατία και τον φασισμό της ΕΟΚΑ Β’ του Γρίβα και απέναντι στο προδοτικό πραξικόπημα για να σώσουν την Κύπρο από την επερχόμενη καταστροφή. Η πραγματική τιμή προς όλους αυτούς περνά πάντοτε και μέσα από την υπεράσπιση της ιστορικής αλήθειας ενάντια στην παραχάραξη που επιχειρούν όσοι θέλουν να αποκρύψουν τις βαριές ευθύνες της παράταξής τους για την καταστροφή της Κύπρου. Περνά μέσα από τη συντήρηση της ιστορικής μνήμης απέναντι στη λήθη.
Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,
Η σημασία των ιστορικών επετείων δεν περιορίζεται μόνο στην ανάδειξη των γεγονότων ή στην απόδοση της επιβεβλημένης τιμής προς όσους αγωνίζονται και υπερασπίζονται τις πανανθρώπινες αξίες και ιδανικά. Η αναφορά στις ιστορικές επετείους πρέπει πάντοτε να γίνεται με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον. Όταν υπάρχει σεβασμός στην ιστορική αλήθεια, τότε η ιστορική εμπειρία μπορεί να λειτουργεί ως σωστός οδοδείκτης για την πορεία προς τα μπροστά. Και ο δρόμος προς τα μπροστά είναι δύσκολος γιατί η χώρα μας απειλείται από την τουρκική κατοχή.
Η ιστορική αλήθεια στην περίπτωση της Κύπρου μας τεκμηριώνει ότι η χώρα μας θυσιάστηκε στον βωμό των ΝΑΤΟϊκών συμφερόντων, τα οποία υπηρέτησαν αυτοί που πλεόναζαν σε εθνικιστικές κορώνες και φασιστικές πρακτικές και πραγματοποίησαν το πραξικόπημα.
Την ίδια ώρα όμως δεν μπορούμε να παραγνωρίζουμε τον ρόλο που διαδραμάτισαν στις εξελίξεις οι ψευδαισθήσεις που κυριάρχησαν στους κυρίαρχους κύκλους της ελληνοκυπριακής ελίτ τα πρώτα χρόνια της κυπριακής ανεξαρτησίας. Αυτές οι ψευδαισθήσεις συνδέονταν με τον στόχο της επιστροφής στην πολιτική της ένωσης αντί στη στήριξη του ανεξάρτητου δικοινοτικού κράτους, το οποίο προέκυψε ως αποτέλεσμα των Συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου που αυτοί οι κύκλοι υποστήριξαν. Αυτές οι ελίτ θεωρούσαν το ανεξάρτητο κράτος ανεπιθύμητο και την ανεξαρτησία ως σκαλοπάτι προς την ένωση. Στον αντίποδα, οι κυρίαρχες ελίτ στην τουρκοκυπριακή κοινότητα με την πλήρη υποστήριξη της Τουρκίας θεώρησαν την ανεξαρτησία ως βήμα προς τη διχοτόμηση για αυτό και υπέσκαπταν το ανεξάρτητο κράτος. Το νεοσύστατο δικοινοτικό κράτος δεν είχε την απαραίτητη στήριξη και νωρίς άρχισαν τα προβλήματα τα οποία κορυφώθηκαν με τις δικοινοτικές συγκρούσεις του 1963 – ’64 και τον πρώτο εδαφικό και πληθυσμιακό διαχωρισμό με τη χάραξη της πράσινης γραμμής και τη δημιουργία των τουρκοκυπριακών θυλάκων. Η ασυνέπεια σε ό,τι συμφωνήθηκε το 1960 και η υπόσκαψη του ανεξάρτητου δικοινοτικού κράτους δημιούργησε πρόσφορο έδαφος στις συνωμοσίες που εξυφαίνονταν σε βάρος της Κύπρου μας.
Η ιστορική εμπειρία αποδεικνύει ότι σε αυτά που συμφωνούμε, πρέπει να παραμένουμε συνεπείς. Αυτό το ιστορικό συμπέρασμα -που θα πρέπει να πούμε ότι δεν είναι μόνο κυπριακό, αλλά και παγκόσμιο- πρέπει να μας καθοδηγεί πάντοτε στην πολιτική μας ειδικά αυτή την περίοδο που βρισκόμαστε ενόψει ενδεχόμενων σοβαρών εξελίξεων στο Κυπριακό. Πρέπει να θυμόμαστε ότι συμφωνήσαμε και επαναβεβαιώσαμε μερικές φορές τη βάση λύσης που είναι η ΔΔΟ με πολιτική ισότητα. Πρέπει να θυμόμαστε ότι αυτή προνοούν τα δεκάδες ψηφίσματα του ΟΗΕ και ότι είναι αυτή τη βάση λύση που υποστηρίζει η ΕΕ από την οποία απαιτούμε να μας βοηθήσει έτσι ώστε να φτάσουμε στη λύση που να απελευθερώνει και να επανενώνει.
Οι εξελίξεις καθορίζονται από την πρόθεση του ΓΓ του ΟΗΕ να συγκαλέσει άτυπη διευρυμένη συνάντηση με στόχο τη διάρρηξη του μακροβιότερου αδιεξόδου από ποτέ στο Κυπριακό. Ενόψει αυτών των προθέσεων του κ. Γκουτέρες εμείς ως ελληνοκυπριακή πλευρά, θα πρέπει να κινηθούμε με αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση στηρίζοντας τις προθέσεις του ΓΓ και εκφράζοντας την πολιτική μας βούληση για πλήρη συνεργασία. Πρέπει να προτάξουμε τη θέση μας για συνέχιση των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν το 2017 στη Διάσκεψη του Κραν Μοντανά, στην οποία σύμφωνα με τον κ. Γκουτέρες είχαμε φτάσει μόνο ένα μίλι μακριά από την επίτευξη στρατηγικής συμφωνίας.
Η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν προϋποθέτει διαφύλαξη των συγκλίσεων που έχουν επιτευχθεί, οι οποίες είναι πολλές και σημαντικές. Στην πραγματικότητα, από τα ουσιώδη κεφάλαια του Κυπριακού έχουν απομείνει ανοικτά το περιουσιακό και τα θέματα που αφορούν στην αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων, στην ασφάλεια και στην εφαρμογή της λύσης. Η διαφύλαξη των συγκλίσεων και η επικέντρωσή μας σε αυτά που έχουν απομείνει ανοικτά όχι μόνο διατηρεί ζωντανή την προοπτική για επίλυση του εθνικού μας προβλήματος, αλλά συντομεύει και την απόσταση προς τη λύση. Κι αυτό μπορεί να επιτευχθεί φτάνει να υπάρχει η κατάλληλη πολιτική βούληση, πρωτίστως από την Τουρκία, η οποία εκμεταλλεύεται το χρόνο για να παγιώνει τα κατοχικά δεδομένα και να προωθεί τη διχοτόμηση μέσω της πολιτικής της για ίδρυση δύο κρατών στην Κύπρο. Πολιτική την οποία εμείς δεν πρόκειται ποτέ να αποδεχθούμε. Αλλά να γνωρίζουμε ότι όταν ζητούμε αναθεώρηση πολιτικής και εγκατάλειψη από τη ΔΔΟ να ξέρουμε ότι έτσι τελικά εξυπηρετείται το αφήγημα της Τουρκίας για λύση δύο κρατών.
Συχνά υποβάλλεται το ερώτημα: η Τουρκία θέλει λύση που να απελευθερώνει και να επανενώνει; Ο μόνος τρόπος να ελέγξουμε τις προθέσεις της είναι να τη θέσουμε ενώπιον των ευθυνών της επιμένοντας στην προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που αυτές διακόπηκαν. Η Τουρκία βολεύεται με τα αδιέξοδα καθώς και με την παρέλευση του χρόνου, τον οποίο εκμεταλλεύεται για να ενισχύει τα κατοχικά δεδομένα με τον παράνομο εποικισμό, το ξεπούλημα των ε/κ περιουσιών και την προσπάθεια για αλλαγή του χαρακτήρα της τ/κ κοινότητας. Ας μην την αφήνουμε στην ησυχία της και χωρίς πίεση. Ας εξαντλήσουμε κάθε περιθώριο και κάθε δυνατότητα που υπάρχει στα χέρια μας για να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με στόχο τη λύση σύντομα. Η μη λύση όχι μόνο δεν είναι λύση, αλλά εγκυμονεί κινδύνους για τον λαό μας -Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Η λύση, η οποία θα απελευθερώνει και θα επανενώνει τον τόπο και τον λαό μας, μπορεί να καταστήσει τη χώρα μας γέφυρα ειρήνης, σταθερότητας και συνεργασίας στην πολύπαθη περιοχή μας.
Και το πιο σημαντικό, η λύση θα δικαιώσει τους αγώνες και τις θυσίες του λαού μας, των ηρώων μας, όλων των παθόντων. Για την επίτευξη της πολυπόθητης λύσης το ΑΚΕΛ θα συνεχίσει να αναλώνει όλες του τις δυνάμεις, με συνέπεια, συνέχεια και δημιουργικό τρόπο.
