Κενά στο σύστημα φροντίδας παιδιών υπό την προστασία του κράτους

Δήλωση Αναστασίας Χάσικου, Βουλεύτριας ΑΚΕΛ, μετά τη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ίσων Ευκαιριών μεταξύ Ανδρών και Γυναικών

Κενά στο σύστημα φροντίδας παιδιών υπό την προστασία του κράτους

Σήμερα στην Επιτροπή ανοίξαμε ένα σοβαρό και ευαίσθητο θέμα: την προστασία των παιδιών που βρίσκονται υπό τη νομική ευθύνη του κράτους. Όταν ένα παιδί απομακρύνεται από την οικογένειά του και περνά υπό την προστασία του κράτους, το κράτος αναλαμβάνει μια ιδιαίτερα αυξημένη ευθύνη απέναντί του. Δεν αρκεί μόνο να του εξασφαλίσει μια στέγη για ένα διάστημα, αλλά οφείλει να διασφαλίσει ότι το παιδί αυτό ζει σε ένα περιβάλλον ασφαλές και αξιοπρεπές, με ουσιαστική και ανεξάρτητη εποπτεία. Αυτό θέλουμε να διασφαλίσουμε: ότι υπάρχει το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο, ότι υπάρχουν επαρκείς και κατάλληλοι μηχανισμοί ελέγχου και κυρίως ότι όλα αυτά λειτουργούν στην πράξη.

Το θέμα αυτό δεν είναι καινούργιο. Έχει απασχολήσει την Πολιτεία, έχει απασχολήσει τον θεσμό της Επιτρόπου Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, και μάλιστα το 2022 είχαν καταγραφεί σοβαρές ανεπάρκειες στο σύστημα φροντίδας των παιδιών. Σήμερα τίθεται εύλογα το ερώτημα τι έχει αλλάξει από τότε και ποια είναι η κατάσταση που ισχύει. Η ανάδειξη πιθανών παραβιάσεων των δικαιωμάτων των παιδιών είναι ευθύνη όλων μας, γι’ αυτό και πήραμε την πρωτοβουλία για αυτή τη συζήτηση.

Η αφορμή για τη σημερινή συζήτηση ήταν πρόσφατα περιστατικά, καταγγελίες και μαρτυρίες ενηλίκων προσώπων που είχαν διαμείνει σε ξενώνες. Οι μαρτυρίες περιλαμβάνουν ισχυρισμούς για ψυχολογική πίεση, εκφοβισμό και απειλές, υπέρμετρη χρήση εξουσίας, σωματική και ψυχολογική βία, περιοριστικές πρακτικές, αλλά και ζητήματα που αφορούν την επικοινωνία, την ιδιωτικότητα και τον σεβασμό της προσωπικότητας των παιδιών.

Χωρίς να προδικάζουμε κανένα περιστατικό υπογραμμίζουμε ότι η ανάδειξη πιθανών παραβιάσεων των δικαιωμάτων των παιδιών είναι ευθύνη όλων μας.

Θέσαμε συγκεκριμένα ερωτήματα σήμερα προς τους αρμοδίους, τα οποία αφορούσαν:

• Την ανεξάρτητη εποπτεία και τους μηχανισμούς παραπόνων
• Τη σύσμιξη παιδιών διαφορετικών ηλικιών μέσα στα ίδια ιδρύματα
• Τα προσόντα και την επιμόρφωση των λειτουργών
• Την υπερπληρότητα
• Τον τρόπο διαχείρισης του θέματος της ψυχικής υγείας
• Τον τρόπο αντιμετώπισης των φυγών.

Από πλευράς Υφυπουργείου επιδείχθηκε ευαισθησία και γνώση για το θέμα, ενώ υπήρξε η παραδοχή ότι υπάρχουν πολλά και σοβαρά κενά στο σύστημα, όπως το θέμα της ψυχικής υγείας για το οποίο το Υφυπουργείο και η Υφυπουργός μας διαβεβαίωσαν ότι θα προβούν σε διορθωτικές ενέργειες.

Ως ΑΚΕΛ υπογραμμίσαμε το θέμα του συντονισμού των υπηρεσιών και διατυπώσαμε την ανησυχία μας για τη γενικότερη θέση ότι μπορεί η φροντίδα να παρέχεται με αγορά υπηρεσιών. Αυτό θα καταστήσει πιο δύσκολο τον συντονισμό των υπηρεσιών σε ένα τόσο δύσκολο και σύνθετο πρόβλημα που απαιτεί ολιστικό χειρισμό και συνολική ανάληψη ευθύνης.

Θεωρούμε σημαντικό ότι η Επίτροπος Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού έχει επανέλθει στο θέμα για να αξιολογήσει τη σημερινή λειτουργία των δομών, εντοπίζοντας τυχόν κενά και αδυναμίες που εξακολουθούν να υπάρχουν. Αναμένουμε τα συμπεράσματα της.

Απέναντι σε ένα παιδί που βρίσκεται υπό την προστασία του κράτους, δεν αρκεί να λέμε ότι υπάρχει ένα σύστημα, πρέπει να μπορούμε να αποδεικνύουμε ότι αυτό το σύστημα λειτουργεί, ελέγχεται και προστατεύει πραγματικά το παιδί.

14.09.2026