Πυξίδα και προτεραιότητα η επανένωση της πατρίδας και η αξιοπρέπεια του λαού

Η επόμενη ημέρα της επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο βρίσκει το Κυπριακό σε μια κρίσιμη καμπή, με το ΑΚΕΛ να επιμένει στην ανάγκη αξιοποίησης του νέου παραθύρου ευκαιρίας, στη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας και των συμφωνημένων παραμέτρων. Ο βουλευτής και εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Γιώργος Κουκουμάς, τονίζει ότι απαιτείται προετοιμασία για το επόμενο βήμα, ενώ παράλληλα θέτει στο επίκεντρο την κοινωνική δικαιοσύνη, τη λογοδοσία, την αξιοπρέπεια των συνταξιούχων και την προστασία των εργαζομένων.

Συνέντευξη στην Ελένη Κωνσταντίνου

Τι μας αφήνει η κάθοδος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο; Ποια είναι η πρώτη ανάγνωση των εξελίξεων στο Κυπριακό και κατά πόσο θεωρείτε ότι δημιουργούνται προϋποθέσεις για ουσιαστική πρόοδο;

Ο Γ.Γ. του ΟΗΕ κρατά ανοικτή την προοπτική κι αυτό είναι θετικό. Αλλά, για να γίνει το επόμενο βήμα της διευρυμένης συνάντησης, θα πρέπει να υπάρξει η απαιτούμενη προεργασία. Το ζητούμενο, λοιπόν, τώρα είναι να γίνουν τα βήματα που πρέπει, ώστε να υπάρξουν οι προϋποθέσεις, οι οποίες προφανώς δεν υπήρχαν τώρα, για να συγκληθεί μια άτυπη διευρυμένη συνάντηση. Το ΑΚΕΛ έχει προτείνει οδικό χάρτη που απαντά ακριβώς σε αυτό, τόσο για τη διαδικασία όσο και για την ουσία, που δεν είναι άλλη από τη λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, τη διαφύλαξη των διαπραγματευτικών συγκλίσεων και του Πλαισίου Γκουτέρες, στη βάση του οποίου πρέπει να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις από το σημείο που διακόπηκαν το 2017, για τα εναπομείναντα θέματα. Αυτός είναι ο πιο πρόσφορος τρόπος για να αποτρέψουμε την οριστική διχοτόμηση, να ανοίξει ο δρόμος της απελευθέρωσης κι επανένωσης και όχι να συζητούμε άλλα 50 χρόνια ή, πόσο μάλλον, να βρεθούμε να συζητούμε απαράδεκτες λύσεις. Μεγάλης σημασίας είναι, λοιπόν, οι αναφορές του ΓΓ του ΟΗΕ σε λύση εντός των παραμέτρων του ΟΗΕ, στην ανάγκη να διανύσουμε το τελευταίο μίλι, αλλά και στις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί. Όσοι προωθούν ή φλερτάρουν με τις περιβόητες «νέες ιδέες», που είναι επικίνδυνες, θα πρέπει να αντιληφθούν ότι ούτε οι εγγυήσεις του ΝΑΤΟ μπορούν να γίνουν αποδεκτές από έναν λαό που υπέφερε και από τους εγγυητές και από το ΝΑΤΟ. Και ούτε η ακύρωση ή το ξεχαρβάλωμα των συγκλίσεων μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερο αποτέλεσμα.

Το ΑΚΕΛ βάζει πλέον πλώρη για τις Προεδρικές του 2028; Ποιες είναι οι προτεραιότητές του την επόμενη περίοδο;

Τον Σεπτέμβριο θα αρχίσουμε τις προκαταρτικές συζητήσεις για το πώς προχωρούμε προς τις Προεδρικές. Θα είμαστε έτοιμοι για αυτή την κρίσιμη μάχη πιο έγκαιρα από κάθε άλλη φορά. Ο τόπος δεν αντέχει άλλη πενταετία της Δεξιάς, με όποια παραλλαγή κι αν αυτή παρουσιαστεί. Ο τόπος χρειάζεται καθαρή και προοδευτική αλλαγή και το ΑΚΕΛ θα αναλάβει την ευθύνη που του αναλογεί για να την πετύχουμε.

Παράλληλα, όμως, όλοι μας στο ΑΚΕΛ συνεχίζουμε, ο καθένας μας από το πεδίο του, τη δράση και για το Κυπριακό αλλά και για τα μεγάλα προβλήματα της κοινωνίας, που δεν θα περιμένουν μέχρι το 2028. Η ακρίβεια, το στεγαστικό, οι μισθοί, η φορολόγηση του πλούτου και των υπερκερδών είναι προτεραιότητες για το ΑΚΕΛ. Και θα τις παλέψουμε ακόμα πιο μαχητικά. Και μέσα και έξω από τη Βουλή. Πυξίδα και προτεραιότητά μας, λοιπόν, η επανένωση της πατρίδας και η αξιοπρέπεια του λαού.

Κατ’ αρχάς, πρέπει όλοι να έχουν συναίσθηση της πραγματικότητας. Δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι όχι απλά δεν βγάζουν τον μήνα, αλλά πολλοί είναι στα όρια της εξαθλίωσης. Δεν είναι τυχαίο που έχουμε πανευρωπαϊκά το υψηλότερο ποσοστό σε συνταξιούχους που εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση επειδή δεν τους φτάνει η σύνταξή τους. Το δεύτερο είναι η πολυδιακηρυγμένη θέση ότι κανένας συνταξιούχος δεν πρέπει να έχει εισόδημα που να τον θέτει κάτω από το όριο της φτώχειας. Όμως κι εδώ πρέπει η κυβέρνηση να παραδεχθεί την αλήθεια. Δεν είναι δυνατόν εδώ και 15 χρόνια ως όριο της φτώχειας να θεωρούνται τα 794 ευρώ. Δηλαδή στην Κύπρο του 2026 αν κάποιος παίρνει 795 ευρώ, μπορεί να ξεφύγει από τη φτώχεια; Η ίδια η Στατιστική Υπηρεσία του κράτους προσδιορίζει το όριο της φτώχειας στα 1.103 ευρώ. Για να φέρει αποτέλεσμα λοιπόν η μεταρρύθμιση, πρέπει να αγγίξει τόσο τη σύνταξη γήρατος όσο και την κοινωνική σύνταξη και το σχέδιο χαμηλοσυνταξιούχων (μικρή επιταγή). Πρέπει, επίσης, να δοθεί επιτέλους δίκαιη λύση για το πέναλτι του 12%, αλλά και για την αδικία σε βάρος των χήρων αντρών των οποίων οι γυναίκες απεβίωσαν πριν το 2018 και δεν δικαιούνται σύνταξη χηρείας.

Το τρίτο ζητούμενο είναι η επέκταση των Ταμείων Προνοίας, που σήμερα έχει μόνο το 27% των εργαζομένων. Το ΑΚΕΛ στηρίζει τη διεκδίκηση του εργατικού κινήματος να έχουν όλοι οι εργαζόμενοι της Κύπρου Ταμείο Πρόνοιας, κάτι που προϋποθέτει επέκταση των συλλογικών συμβάσεων. Οι εργοδοτικοί σύνδεσμοι -αναμενόμενα- αρνούνται. Αλλά και η κυβέρνηση δεν μπορεί να κάνει τον Πόντιο Πιλάτο και να πάρει θέση. Πώς θα έχουμε αξιοπρεπές εισόδημα για τους αυριανούς συνταξιούχους, αν δεν έχουν Ταμεία Προνοίας οι σημερινοί εργαζόμενοι;

Δράττομαι της ευκαιρίας να πω ότι το ΑΚΕΛ θα πραγματοποιήσει το φθινόπωρο μεγάλη εκστρατεία για την αξιοπρέπεια και την ποιότητα ζωής της τρίτης ηλικίας. Στόχος μας να αναγκάσουμε την κυβέρνηση να ανοίξει τα αυτιά και τα μάτια της για να αντιληφθεί πώς ζουν οι συνταξιούχοι του τόπου. Και να την πιέσουμε να εισακούσει τις προτάσεις μας για ένα σύγχρονο κοινωνικό κράτος που να αγκαλιάζει τον κόσμο της τρίτης ηλικίας.

Η Κύπρος εξακολουθεί να μην έχει εναρμονιστεί με την ευρωπαϊκή οδηγία για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς. Ποιες συγκεκριμένες νομοθετικές παρεμβάσεις θεωρείτε απαραίτητες για την ουσιαστική επέκταση και εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και μέχρι πού είναι διατεθειμένη η Βουλή να προχωρήσει σε αυτό το ζήτημα;

Θα είμαστε ακόμα πιο αυστηροί απέναντι στην κυβέρνηση, γιατί η Κύπρος θα έπρεπε από τον Νοέμβριο του 2024 να είχε εναρμονιστεί με την ευρωπαϊκή οδηγία. Δεν νομίζω να μην βρήκαν χρόνο. Προφανώς δεν αποτελεί προτεραιότητα. Οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας αποτελούν την καλύτερη ασπίδα προστασίας των εργαζομένων στους χώρους εργασίας και υπάρχουν χειροπιαστοί τρόποι για την επέκτασή τους. Το ΑΚΕΛ προτείνει τη θεσμοθέτηση της αρχής ότι κανένας φορέας κι επιχείρηση δεν θα παίρνει έργα και συμβάσεις του Δημοσίου ή οποιαδήποτε κρατική επιχορήγηση αν δεν εφαρμόζει συλλογική σύμβαση. Κανένας δεν θα παίρνει κρατικό χρήμα αν δεν σέβεται τους εργαζόμενούς του, αν δεν έχει κατοχυρωμένα τα βασικά τους δικαιώματα. Όλα τα εργασιακά θέματα αρχίζουν και τελειώνουν σε ένα ερώτημα που πρέπει όλοι να απαντήσουν: Η ανάπτυξη που καταγράφεται στην Κύπρο θα μεταφραστεί επιτέλους σε καλύτερα εισοδήματα και καλύτερο βιοτικό επίπεδο για τον κόσμο της εργασίας, τις 500 χιλιάδες ανθρώπους που κινούν καθημερινά την οικονομία και παράγουν τον πλούτο της χώρας; Ναι ή όχι;

Διαφάνεια, λογοδοσία και αίτημα για κάθαρση

Την ανάγκη για ουσιαστική διερεύνηση των σκανδάλων και καταλογισμό ευθυνών θέτει ο Γιώργος Κουκουμάς, υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία δεν έχει δει μέχρι σήμερα τα αποτελέσματα που ανέμενε από τις έρευνες που αφορούν υποθέσεις διαφθοράς. Ερωτηθείς σχετικά για το θέμα των σκανδάλων στη χώρα μας, ο Γ. Κουκουμάς αναφέρει πως το πρόβλημα δεν είναι μόνο η διεξαγωγή ερευνών, αλλά κυρίως το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν ακολουθούνται διώξεις και κυρώσεις. Κάνει λόγο για ένα περιβάλλον ατιμωρησίας, υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία απαιτεί πλέον ουσιαστική λογοδοσία και διαφάνεια.

Ο Γ. Κουκουμάς σημειώνει ότι το ΑΚΕΛ θα συνεχίσει να αξιοποιεί τα εργαλεία του κοινοβουλευτικού ελέγχου και της πολιτικής πίεσης, με στόχο, όπως αναφέρει, την αποκάλυψη πρακτικών που πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς.

Συνδέει, παράλληλα, το ζήτημα της διαφθοράς με τις κοινωνικές ανισότητες, επισημαίνοντας ότι την ώρα που πολλοί πολίτες αντιμετώπιζαν τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης, υπήρχαν φαινόμενα πλουτισμού και προνομίων που ενίσχυσαν το αίσθημα αδικίας στην κοινωνία.