Χρίστος Χριστοφίδης στη “Χ”: Ο τόπος χρειάζεται μια ουσιαστική αλλαγή για να ορθοποδήσει

Η υποχώρηση του κράτους δικαίου έχει μετατραπεί σε κυρίαρχο στοιχείο

Το Κυπριακό βρίσκεται ενώπιον μιας κρίσιμης συγκυρίας, με την επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες να δημιουργεί, σύμφωνα με τον βουλευτή του ΑΚΕΛ Χρίστο Χριστοφίδη, ένα παράθυρο ευκαιρίας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Όπως επισημαίνει, η διαδικασία πρέπει να συνεχιστεί από το σημείο που διακόπηκε στο Κραν Μοντανά, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής της βάσης των συνομιλιών μπορεί να οδηγήσει σε χαοτική κατάσταση και νέα αποτυχία. Παράλληλα, εκφράζει έντονη ανησυχία για την πορεία του κράτους δικαίου και την κρίση στους θεσμούς, τονίζοντας ότι ο τόπος χρειάζεται μια ουσιαστική αλλαγή για να ορθοποδήσει.

Συνέντευξη στην Ελένη Κωνσταντίνου

Μετά την επίσκεψη Γκουτέρες, υπάρχει πραγματικά παράθυρο ευκαιρίας για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων ή κινδυνεύουμε να έχουμε ακόμη μία διαδικασία χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα;

Η επίσκεψη Γκουτέρες και οι διαπραγματεύσεις οι οποίες ακολούθησαν άνοιξαν παράθυρο για τη σύγκληση μιας νέας πενταμερούς διάσκεψης. Ακόμη πιο σημαντικό είναι το γεγονός ότι ο Γ.Γ. του ΟΗΕ στήριξε την επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που έμειναν, κάτι που αποτελεί τον μόνο εφικτό δρόμο για την επίτευξη λύσης σε εύλογο χρονικό διάστημα. Η άποψή μας είναι ότι όλη η προσπάθεια θα πρέπει να επικεντρωθεί σε αυτή τη βάση. Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης πάντα μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την ουσία, δημιουργώντας ασταθείς καθυστερήσεις. Μια σωστή προετοιμασία είναι σημαντική, αλλά και σχετικά εύκολη, εάν γίνει αποδεκτή η θέση για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που έμειναν στο Κραν Μοντανά. Ο κίνδυνος να έχουμε μια διαδικασία χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα είναι πάντοτε υπαρκτός, ιδιαίτερα εάν η μία πλευρά έχει ως στόχο είτε την κωλυσιεργία είτε το ναυάγιο. Η τυχόν κατάρρευση της διαδικασίας θα είχε τραγικές συνέπειες για Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους και για την κοινή μας πατρίδα. Αυτή τη στιγμή υπάρχει υπαρκτή προοπτική για ένα ιστορικό βήμα, το οποίο θα λυτρώσει την πατρίδα και τον λαό μας.

Ποια είναι τα επόμενα συγκεκριμένα βήματα που πρέπει να γίνουν;

Υπάρχει υπαρκτή προοπτική για ένα ιστορικό βήμα που θα λυτρώσει την πατρίδα και τον λαό μας

Το κύριο που πρέπει να γίνει είναι οι δύο πλευρές, χωρίς παλινωδίες, να αποδεχτούν ότι οι διαπραγματεύσεις στο πλαίσιο μιας πενταμερούς διάσκεψης θα συνεχίσουν από εκεί που έμειναν στο Κραν Μοντανά. Θα πρέπει να επαναβεβαιωθούν οι μέχρι σήμερα επιτευχθείσες συγκλίσεις, οι οποίες είναι πολλές και σημαντικές. Η όλη προετοιμασία θα πρέπει να επικεντρωθεί στο πώς διανύουμε το «τελευταίο μίλι», πώς δηλαδή, εντός του πλαισίου Γκουτέρες και στη βάση του εγγράφου που ο Γ.Γ. του ΟΗΕ κατέθεσε για τα ζητήματα ασφάλειας, υπάρχει στρατηγική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών. Εάν τυχόν ξανανοίξουν ήδη κλειστά ζητήματα ή, ακόμη χειρότερα, γίνουν προσπάθειες για αλλαγή της βάσης των διαπραγματεύσεων (όπως μέχρι σήμερα επιδιώκει η τουρκική πλευρά), οι διαπραγματεύσεις θα οδηγηθούν σε μια χαοτική κατάσταση

Η λύση ΔΔΟ παραμένει η μόνη ρεαλιστική επιλογή

και το πιο πιθανό είναι να διολισθήσουμε από τη βάση λύσης του Κυπριακού, όπως τη γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Είναι γι’ αυτό τον λόγο που η δική μας η πλευρά πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική στις κινήσεις και στα «θέλω» της.

Με δεδομένη τη θέση της Τουρκίας για δύο κράτη και τη συζήτηση ακόμη και για παραμονή τουρκικών στρατευμάτων και εγγυήσεων, πόσο ρεαλιστική είναι σήμερα η προοπτική μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας;

Για να απαντήσουμε αυτό το ερώτημα, πρέπει να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Τις τελευταίες μέρες είχαμε στην περιοχή μας δύο σημαντικές εξελίξεις: η πρώτη ήταν ο βομβαρδισμός από το Ισραήλ χώρου στη Συρία, στον οποίο επρόκειτο να εγκατασταθούν τουρκικά στρατεύματα. Η δεύτερη ήταν η μονομερής ανακήρυξη από πλευράς Τουρκίας δύο «θαλάσσιων πάρκων» στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, με προφανή στόχο, μέσα από μια διοικητική πράξη, να δηλώσει παρουσία επί του τοπίου και να διεκδικήσει αυτές τις περιοχές. Ο Γ.Γ. του ΟΗΕ, μιλώντας σκοπίμως μπροστά στις κάμερες, αναφέρθηκε στους κινδύνους που υπάρχουν από την ευρύτερη ανάφλεξη στην περιοχή μας. Ζούμε σε μια εποχή όπου ουσιαστικά επικρατεί διεθνής αναρχία. Ισχυρές χώρες της περιοχής, με επεκτατικές βλέψεις, νιώθουν ότι ήρθε η ώρα για το «ξαναμοίρασμα» του κόσμου και την επέκταση των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων τους. Ενώ όλοι απολαμβάνουμε τη ραστώνη του καλοκαιριού, πρέπει να αντιληφθούμε ότι την πατρίδα ζώνουν υπαρκτοί και τεράστιοι κίνδυνοι. Όπως η μονιμοποίηση και νομιμοποίηση της κατοχής από μία ιμπεριαλιστική δύναμη όπως η Τουρκία ή το να καταστεί η Κύπρος πεδίο ξεκαθαρίσματος λογαριασμών μεταξύ περιφερειακών – επεκτατικών δυνάμεων στην περιοχή. Σε όλα αυτά τα σενάρια το αποτέλεσμα για Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους θα είναι αίμα, κλάμα, απώλεια ουσιαστικής λαϊκής κυριαρχίας και ένα υπαρξιακό πρόβλημα για εμάς και τις γενιές που έρχονται. Η απάντηση, λοιπόν, στο ερώτημά σας είναι ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική, ρεαλιστική πολιτική από την προσήλωση στη λύση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Εργαζόμενοι και υπερασπιζόμενοι βασικές θέσεις αρχών για τη λύση του Κυπριακού, με στόχο να αλλάξει η Τουρκία τη σημερινή απαράδεκτη της στάση.

Στην επίλυση προβλημάτων θα συμβάλει η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Μπορεί να γίνεται λόγος για κράτος δικαίου, όταν οι ίδιοι οι κρατικοί θεσμοί δίνουν την εικόνα ότι δεν προστατεύουν, αλλά ενδέχεται να τιμωρούν, την άσκηση θεμελιωδών δημοκρατικών δικαιωμάτων;

10 χρόνια διακυβέρνησης Αναστασιάδη – ΔΗΣΥ και με μια συνέχεια της τότε φαύλης κατάστασης με την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη, η υποχώρηση του κράτους δικαίου έχει μετατραπεί σε κυρίαρχο στοιχείο. Έχω πει πολλές φορές ότι τη βαρυχειμωνιά της διαφθοράς, της διαπλοκής και της σήψης των θεσμών ακολουθεί σήμερα η σκοτεινιά της συγκατάθεσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το τεράστιο σκάνδαλο με το VideoGate, για το οποίο υπήρξε απίστευτη συσκότιση για μήνες. Στη συνέχεια, με μια ανακοίνωση τη μέρα της επετείου της τουρκικής εισβολής την οποία θα μπορούσε να είχε γράψει το Προεδρικό, επιχειρήθηκε η πλήρης συγκαάλυψη αυτού του τεράστιου σκανδάλου. Όλος ο κυπριακός λαός βλέπει και ακούει τι συμβαίνει, αλλά οι κυβερνώντες και το ευρύτερο σύστημα συγκαάλυψης που έχουν στήσει προσπαθούν να μας πείσουν ότι αυτά που βλέπουμε και ακούμε είναι της φαντασίας μας. Για τον τρόπο χρηματοδότησης του περιβόητου Φορέα που έδρευε στο Προεδρικό υπάρχει έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, μετά από τις δικές μου καταγγελίες, η οποία φωτογραφίζει ξεκάθαρα τη διαπλοκή. Η κρίση στους θεσμούς είναι πραγματικά πρωτόγνωρη και τεράστια. Ο τόπος χρειάζεται μια ουσιαστική αλλαγή για να ορθοποδήσει.

Ως πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ποια θέματα θα δείτε με την έναρξη της νέας κοινοβουλευτικής περιόδου;

Στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ισότητας έχουμε πει ότι δεν μας ενδιαφέρει απλά να διαπιστώνουμε τα προβλήματα, αλλά θέλουμε να συμβάλλουμε στην επίλυσή τους. Γι’ αυτό τον λόγο δεν θα προσπερνούμε θέματα όταν αυτά φεύγουν από την επικαιρότητα. Ξεκινούμε, λοιπόν, στις 7 Σεπτεμβρίου με μια μεγάλη συνεδρία, με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και υπουργεία, για να εξετάσουμε ποια βήματα έχουν γίνει για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, ποιες νομοθετικές αλλαγές έχουν προετοιμαστεί για να βελτιωθεί το νομοθετικό πλαίσιο και ποια άλλα βήματα θα πρέπει να γίνουν. Ταυτόχρονα, προχωρεί η προετοιμασία μιας διακήρυξης για τα ψηφιακά δικαιώματα του ανθρώπου, η οποία θα αποτελέσει τη βάση για να γίνουν εκείνες οι νομοθετικές αλλαγές και να παρθούν εκείνα τα μέτρα που χρειάζονται, για να διασφαλίσουμε την προστασία των πολιτών μπροστά στη νέα, ραγδαία αναπτυσσόμενη τεχνολογία.

Παραγωνισμένος ο πολιτισμός

Υφυπουργοί πάνε και έρχονται στο Υφυπουργείο Πολιτισμού, τα πράγματα όμως παραμένουν άσχημα, γιατί η κύρια ευθύνη βρίσκεται στην πολιτική του Προέδρου και της κυβέρνησής του, ανέφερε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης, ερωτηθείς για την ανάγκη αύξησης του προϋπολογισμού του Υφυπουργείου, όπως αυτή επισημάνθηκε από την απερχόμενη Υφυπουργό Βασιλική Κασσιανίδου.

Σε ελεύθερη μετάφραση, όπως είπε, αυτό που ανέφερε η κ. Κασσιανίδου φεύγοντας ήταν ότι δεν μπορεί να καταλογίζονται ευθύνες στο Υφυπουργείο χωρίς να παρέχονται τα απαραίτητα κονδύλια και η ουσιαστική στήριξη στον πολιτισμό. «Τον κ. Χριστοδουλίδη δεν τον ενδιαφέρουν ούτε οι τέχνες ούτε ο πολιτισμός», είπε, σημειώνοντας ότι, παρά τη δημιουργία του Υφυπουργείου Πολιτισμού με στόχο τη βελτίωση της κατάστασης, «όλοι οι εμπλεκόμενοι θα σας πουν ότι κάτι τέτοιο δεν έγινε».

Ο Χρ. Χριστοφίδης έκανε λόγο για «απίστευτη στασιμότητα» στη στήριξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας, η οποία, όπως είπε, δημιουργεί πραγματική κρίση. Εξέφρασε, τέλος, την ελπίδα ότι η νέα Υφυπουργός θα έχει περισσότερη στήριξη, θα αλλάξει η προσέγγιση του Προέδρου και της κυβέρνησης και θα υπάρξει, «έστω και την ύστατη», κάποια βελτίωση.