Χάρης Καράμανος: Το ΑΚΕΛ στον δεύτερο αιώνα με στόχο την προοδευτική πολιτική αλλαγή

Συνέντευξη στον Μιχάλη Μιχαήλ

Το ΑΚΕΛ συμπληρώνει έναν αιώνα ζωής και πολιτικής παρουσίας στην Κύπρο. Τι σημαίνει αυτή η επέτειος για εσάς, όχι μόνο ως αναδρομή στην ιστορία του κόμματος, αλλά κυρίως ως προς το τι θέλει να είναι το ΑΚΕΛ στον δεύτερο αιώνα της ζωής του; Ποιο θεωρείτε ότι είναι σήμερα το μεγαλύτερο στοίχημα για την κυπριακή Αριστερά;

Στον δεύτερο αιώνα της ζωής του, θέλουμε ένα ΑΚΕΛ, μαζικό, διεκδικητικό και πρωταγωνιστικό. Ένα Κόμμα βαθιά ριζωμένο στην κοινωνία, δίπλα στους ανθρώπους της δουλειάς και τη νέα γενιά, με τη δύναμη και την αποφασιστικότητα να αλλάζει όσα πληγώνουν τον τόπο και τον λαό μας. Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα για την κυπριακή Αριστερά να μετατρέψει την απογοήτευση σε ελπίδα, την αμφισβήτηση σε συμμετοχή και την κοινωνική αγανάκτηση σε δύναμη αλλαγής. Για μια Κύπρο ελεύθερη και επανενωμένη, για μια κοινωνία δικαιοσύνης και αξιοπρέπειας, για τον κόσμο της ειρήνης.

Πάμε τώρα στο Κυπριακό και στις συναντήσεις των ηγετών των δύο κοινοτήτων. Το ΑΚΕΛ διαπιστώνει ότι αυτή η διαδικασία αρχίζει να παράγει χειροπιαστό πολιτικό αποτέλεσμα ή παραμένουμε ακόμη στο επίπεδο της διατήρησης του διαλόγου;

Η εντατικοποίηση των συναντήσεων των δύο ηγετών είναι ασφαλώς μια σημαντική εξέλιξη. Μετά από μια μακρά περίοδο στασιμότητας, το γεγονός ότι υπάρχει κινητικότητα και ένας πιο συστηματικός διάλογος αποτιμάται θετικά. Όμως, πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι: μέχρι σήμερα δεν έχουν ανακοινωθεί χειροπιαστά πολιτικά αποτελέσματα. Και αυτό προφανώς μας προβληματίζει. Αυτό που αναμένουμε, όπως άλλωστε έχει θέσει και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, είναι να υπάρξουν συγκεκριμένα βήματα που να δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη σύγκληση μιας διευρυμένης διάσκεψης και, ακολούθως, για την επανέναρξη των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Εκεί θα κριθούν στην πράξη οι προθέσεις και η πολιτική βούληση των δύο πλευρών και όχι στις δημόσιες τοποθετήσεις τους. Το ΑΚΕΛ έχει επανειλημμένα καταθέσει συγκεκριμένο οδικό χάρτη, με στόχο η διαδικασία να περάσει από τη διατήρηση του διαλόγου στην ουσιαστική διαπραγμάτευση. Έναν οδικό χάρτη που, μεταξύ άλλων, διαφυλάττει το διαπραγματευτικό κεκτημένο και διασφαλίζει ότι η διαπραγμάτευση θα επικεντρωθεί στα εναπομείναντα ζητήματα, χωρίς να τίθενται ξανά υπό αμφισβήτηση όσα έχουν ήδη συμφωνηθεί. Μέχρι στιγμής, δεν έχει παραχθεί το πολιτικό αποτέλεσμα που αναμένουμε. Οι συναντήσεις αποκτούν πραγματική αξία στον βαθμό που δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να περάσουμε από την κινητικότητα στην ουσία. Και η ουσία είναι μία: η επανέναρξη των ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με προοπτική λύσης στη συμφωνημένη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα.

Σε ό,τι αφορά τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές του 2028, σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα το ΑΚΕΛ; Θα επιδιώξετε εκ νέου συνεργασίες με άλλες πολιτικές δυνάμεις και προσωπικότητες και ποια διαδικασία θα ακολουθήσει το κόμμα μέχρι να καταλήξει στην επιλογή υποψηφίου;

Λέγονται και γράφονται πολλά για το ΑΚΕΛ, πολλές φορές χωρίς το ΑΚΕΛ. Η δική μας θέση, όμως, είναι καθαρή. Δεν υπάρχουν ούτε προειλημμένες αποφάσεις ούτε προαποκλεισμοί. Τις αποφάσεις μας θα τις πάρουμε συλλογικά, μέσα από τις διαδικασίες μας και στον κατάλληλο χρόνο. Αυτό που υπάρχει από σήμερα είναι ένας ξεκάθαρος πολιτικός στόχος, να οικοδομήσουμε ένα ισχυρό, πλειοψηφικό κοινωνικό ρεύμα για την προοδευτική αλλαγή στον τόπο. Προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε συστηματικά. Θα επιδιώξουμε διάλογο, συγκλίσεις και συμμαχίες με πολιτικές δυνάμεις, προσωπικότητες και, κυρίως, με την ίδια την κοινωνία.

Πότε εκτιμάτε ότι το ΑΚΕΛ θα είναι έτοιμο να παρουσιάσει τον υποψήφιο που θα στηρίξει για την Προεδρία της Δημοκρατίας; Αναζητείτε πρωτίστως ένα πρόσωπο που να προέρχεται από τον χώρο του ΑΚΕΛ ή έναν υποψήφιο ευρύτερης αποδοχής;

Δεν ξεκινούμε από το αν το πρόσωπο θα προέρχεται από το ΑΚΕΛ ή όχι. Ξεκινούμε από το πολιτικό περιεχόμενο και από το κατά πόσο μια υποψηφιότητα μπορεί να εκφράσει την προοδευτική αλλαγή που χρειάζεται ο τόπος. Αναζητούμε μια υποψηφιότητα που να μπορεί να ενώσει, να εκφράσει μια ευρύτερη κοινωνική πλειοψηφία και να δώσει προοπτική νίκης. Για εμάς υπάρχουν καθαρές πολιτικές προϋποθέσεις: λύση και επανένωση της Κύπρου, μια οικονομία που να υπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας και όχι τα συμφέροντα των λίγων, ισχυρό κοινωνικό κράτος, κράτος δικαίου και αποφασιστική σύγκρουση με τη διαφθορά και τη διαπλοκή. Το 2028 δεν μας αρκεί μια εναλλαγή προσώπων στην εξουσία. Θέλουμε αλλαγή πολιτικής και αλλαγή πορείας για τον τόπο. Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα, οι προεδρικές εκλογές είναι τον Φεβρουάριο του 2028 και, συνεπώς, οι διαδικασίες μας θα ξεκινήσουν έγκαιρα. Εκτιμώ ότι στους πρώτους μήνες του 2027 θα πρέπει να έχουμε καταλήξει στην τελική μας απόφαση, η οποία θα ληφθεί από την Παγκύπρια Συνδιάσκεψη του ΑΚΕΛ. Μέχρι τότε θα προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος, τόσο στο εσωτερικό του Κόμματος όσο και με πολιτικές δυνάμεις, την Κοινωνική Συμμαχία, προσωπικότητες και ανθρώπους της κοινωνίας με τους οποίους μπορούν να υπάρξουν προγραμματικές συγκλίσεις. Δεν βάζουμε το κάρο μπροστά από το άλογο. Πρώτα το πολιτικό και προγραμματικό πλαίσιο, οι συγκλίσεις και η οικοδόμηση ενός ευρύτερου προοδευτικού ρεύματος και στη συνέχεια η επιλογή του προσώπου που μπορεί να το εκφράσει και να οδηγήσει αυτή την προσπάθεια στο να απαλλαγούμε από αυτήν την διακυβέρνηση. Η τελική απόφαση θα ληφθεί, όπως πάντοτε, συλλογικά και δημοκρατικά μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες του ΑΚΕΛ.

Ευημερούν οι αριθμοί, αλλά ασφυκτιά η κοινωνία

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δήλωσε πρόσφατα ότι η ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας πρέπει να μετακυλίεται στην κοινωνία μέσα από αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος και περισσότερες επενδύσεις σε υγεία, παιδεία, στέγαση και κράτος πρόνοιας. Από την οπτική του ΑΚΕΛ, αυτό γίνεται σήμερα πράξη;

Όχι. Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη πανηγυρίζει για τους οικονομικούς δείκτες, την ώρα που η κοινωνία πληρώνει βαρύ λογαριασμό. Η ακρίβεια εξανεμίζει τα εισοδήματα, η στέγη γίνεται απλησίαστη για τους νέους, το ενεργειακό κόστος παραμένει δυσβάστακτο και χιλιάδες οικογένειες δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα. Η κυβέρνηση παρουσιάζει τα πλεονάσματα ως επιτυχία, αλλά πλεονάσματα στα κρατικά ταμεία και ελλείμματα στα οικογενειακά ταμεία δεν συνιστούν κοινωνική επιτυχία. Η ανάπτυξη έχει αξία όταν επιστρέφει στην κοινωνία, όταν στηρίζει τους εργαζόμενους και τη μεσαία τάξη, όταν μειώνει τις ανισότητες και ενισχύει το κοινωνικό κράτος. Αυτό είναι το βασικό μας πολιτικό σημείο διαφωνίας με την κυβέρνηση Χριστοδουλίδη: δεν μπορεί να ευημερούν οι αριθμοί και να ασφυκτιούν οι άνθρωποι.