του Γιώργου Λουκαΐδη

Οι ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ και της κυβέρνησής του συνιστούν ωμή και απροκάλυπτη κατάλυση κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου. Η στρατιωτική επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών κατά της Βενεζουέλας, η παράνομη απαγωγή του Προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, και η δημόσια εξαγγελία επιβολής αμερικανικής «διοίκησης» στη χώρα για απροσδιόριστη μεταβατική περίοδο δεν αποτελούν απλώς επικίνδυνη κλιμάκωση. Αποτελούν ευθεία αμφισβήτηση της διεθνούς έννομης τάξης και απροκάλυπτη πλέον επιστροφή στη λογική του ωμού ιμπεριαλισμού και του «δικαίου του ισχυρού».

Καμία χώρα, όσο ισχυρή κι αν είναι, δεν έχει το δικαίωμα να εισβάλλει στρατιωτικά σε άλλη χώρα, να απαγάγει την πολιτική της ηγεσία και να επιβάλλει δια της βίας καθεστώτα και «μεταβατικές διοικήσεις», επικαλούμενη μονομερείς αξιολογήσεις περί «δημοκρατίας» ή «νομιμότητας». Πολύ απλά, δεν υπάρχει «καλή» εισβολή. Η αποδοχή αυτής της λογικής ακυρώνει τον ίδιο τον πυρήνα του διεθνούς δικαίου και ανοίγει τον δρόμο για γενικευμένη αποσταθεροποίηση και συγκρούσεις.

Το πρόσχημα που επικαλείται η κυβέρνηση Τραμπ περί «καταπολέμησης του εμπορίου ναρκωτικών» δεν αντέχει ούτε στην ελάχιστη σοβαρή εξέταση. Πρώτα απ’ όλα γιατί ο ίδιος Τραμπ, παραχώρησε προεδρική χάρη στον Juan Orlando Hernández, πρώην Πρόεδρο της Ονδούρας, ο οποίος είχε καταδικαστεί στις Ηνωμένες Πολιτείες σε 45 χρόνια φυλάκισης για βαριά και τεκμηριωμένη εμπλοκή στο διεθνές εμπόριο ναρκωτικών. Αλλά και γιατί σύμφωνα με τα ίδια τα επίσημα στατιστικά στοιχεία των αμερικανικών αρχών, η Βενεζουέλα δεν αποτελεί βασικό διάδρομο διακίνησης ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και ο ρόλος της καταγράφεται ως περιθωριακός σε σύγκριση με άλλες διαδρομές της Καραϊβικής και της Κεντρικής Αμερικής. Ακόμη κι αν υπήρχαν ποινικές κατηγορίες, το διεθνές δίκαιο προβλέπει σαφείς διαδικασίες διεθνούς δικαστικής συνεργασίας και έκδοσης, όχι απαγωγές, στρατιωτικές επιχειρήσεις και επιβολή ξένης διακυβέρνησης.

Προφανώς, η επίθεση κατά της Βενεζουέλας δεν είναι ούτε τυχαία ούτε μεμονωμένη. Εντάσσεται σε μια προαναγγελθείσα στρατηγική αναβίωσης του Δόγματος Μονρόε, με στόχο την επιβολή πολιτικού, στρατιωτικού και οικονομικού ελέγχου στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, καθώς και στους τεράστιους φυσικούς τους πόρους. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι στο στόχαστρο βρίσκεται η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον πλανήτη.

Η υποκρισία της πολιτικής Τραμπ αποκαλύπτεται πλήρως στο διεθνές πεδίο. Την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες φιλοξενούσαν τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, καταζητούμενο από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, εν μέσω της συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής καταστροφής στη Γάζα, η ίδια κυβέρνηση προχωρούσε σε στρατιωτική επίθεση και στην απαγωγή Προέδρου κυρίαρχου κράτους στη Λατινική Αμερική. Πρόκειται για μια κραυγαλέα αντίφαση που αποδεικνύει ότι το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα χρησιμοποιούνται απολύτως επιλεκτικά, ως εργαλεία πολιτικής σκοπιμότητας για την επιβολή στυγνών ιμπεριαλιστικών συμφερόντων.

Αναμενόμενη αλλά ανησυχητική είναι η ταύτιση της ακροδεξιάς, τόσο στην Κύπρο όσο και ευρύτερα στην Ευρώπη, με τις επιλογές του ακροδεξιού Τραμπ. Δυνάμεις που κατά τα άλλα αυτοπροσδιορίζονται ως «πατριωτικές», χειροκροτούν μια ωμή ιμπεριαλιστική επέμβαση, μια απαγωγή εν ενεργεία Προέδρου και την επιβολή ξένης διακυβέρνησης. Για μια ακόμη φορά αυτό-αποκαλύπτονται και υπενθυμίζουν πόσο «ωφέλιμη» και «πατριωτική» υπήρξε η ακροδεξιά στην Κύπρο, στην Ευρώπη και στον κόσμο.

Σε αυτό το σκηνικό, η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη. Η ευρωπαϊκή ηγεσία, που συχνά αυτοπαρουσιάζεται ως θεματοφύλακας του διεθνούς δικαίου και της πολυμέρειας, περιορίζεται και αυτή τη φορά σε αόριστες, νερόβραστες τοποθετήσεις, αποφεύγοντας να κατονομάσει ξεκάθαρα την κατάφωρη παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Αυτή η στάση είναι προκλητικά υποκριτική. Υπονομεύει περαιτέρω την ήδη τραυματισμένη αξιοπιστία της Ένωσης, αποδυναμώνει τον ρόλο της ως διεθνούς παράγοντα και ενισχύει την αντίληψη ότι οι αρχές εφαρμόζονται επιλεκτικά, ανάλογα με τον δράστη.

Η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να γίνεται α λα καρτ. Γιατί αφορά στην υπεράσπιση του αναφαίρετου δικαιώματος των λαών να καθορίζουν οι ίδιοι τον δρόμο που θέλουν να ακολουθήσουν, χωρίς εισβολές, απαγωγές, αλλαγές καθεστώτων που να είναι υποτακτικά στις προσταγές του αφέντη και επιβολή ξένης διακυβέρνησης. Σε αυτό το πλαίσιο εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας πρώτα και πάνω απ’ όλα στον λαό της Βενεζουέλας, αλλά και σε όλους τους λαούς που βρίσκονται σήμερα στο στόχαστρο απειλών και πιέσεων από τις ΗΠΑ. Διότι αν αυτή η κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου γίνει ανεκτή σήμερα, αύριο θα στραφεί εναντίον κι άλλων. Η μικρή Κύπρος και ο λαός μας γνωρίζουμε από πρώτο χέρι τι σημαίνει παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου. Όπως ξέρουμε πόσο σημαντικό είναι το ΔΔ, σαν ασπίδα και δόρυ, στην πάλη μας για απαλλαγή από την Τούρκικη κατοχή.